<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Triarier</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Triarier"> <link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Triarier rootpage-Triarier skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Triarier</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p><b>Triarier</b> (lat. <i>triarii</i> die Dritten), mitunter auch <b>Triarer</b>, waren die <a href="Elite" title="Elite">Elite</a> der <a href="R%C3%B6mische_Legion" title="Römische Legion">römischen Legion</a>. Zunächst definierte sich die Zugehörigkeit zu den Triariern nur über das Einkommen, da im Rahmen der Wehrpflicht nur Wohlhabende die nötigen Mittel hatten, sich die aufwändigen <a href="R%C3%BCstung_(Schutzkleidung)" title="Rüstung (Schutzkleidung)">Rüstungen</a> und Waffen zu kaufen. In der Frühzeit des <a href="R%C3%B6misches_Reich" title="Römisches Reich">römischen Reiches</a> ähnelten die Triarier in ihrer Ausrüstung sehr den griechischen <a href="Hoplit" title="Hoplit">Hopliten</a>. Zu dieser Zeit stellten sie nur etwa ein Fünftel der schweren <a href="Infanterie" title="Infanterie">Infanterie</a>.
</p><p>Nachdem die Einteilung nach Einkommensklassen im 2. Jahrhundert v. Chr. aufgegeben wurde, waren sie grundsätzlich wie die anderen Abteilungen der Legion mit Wurfspeeren (<a href="Pilum" title="Pilum">Pilum</a>), „Turmschild“ (<a href="Scutum_(Schutzwaffe)" title="Scutum (Schutzwaffe)">Scutum</a>), Dolch und <a href="Kurzschwert" title="Kurzschwert">Kurzschwert</a> (<a href="Gladius_(Waffe)" title="Gladius (Waffe)">Gladius</a>, später häufiger das Langschwert <a href="Spatha_(Schwert)" title="Spatha (Schwert)">Spatha</a>) bewaffnet (zeitweise auch mit der <a href="Hasta" title="Hasta">Hasta</a>), jedoch meist in besserer Qualität und stellten nun ein Drittel der Legion. Sie besaßen aber weiterhin ein hohes <a href="Prestige" title="Prestige">Prestige</a> als erfahrene Veteranen und verliehen der gestaffelten Aufstellung der Legion Rückhalt. Sie standen im dritten <a href="Treffentaktik" title="Treffentaktik">Treffen</a>, den letzten Reihen der römischen <a href="Schlachtordnung" title="Schlachtordnung">Schlachtordnung</a>, was ihnen ihre Bezeichnung verlieh. Oft wurden sie aber auch ehrenvoll als „Pili“ bezeichnet.
</p><p>Sollten <a href="Velites" title="Velites">Velites</a>, <a href="Hastati" title="Hastati">Hastati</a> und <a href="Principes" title="Principes">Principes</a> in der Schlacht versagen, kamen die Triarier zum Zug. Die <a href="Liste_lateinischer_Redewendungen" class="mw-redirect" title="Liste lateinischer Redewendungen">römische Redewendung</a> <i>res ad triarios rediit</i> („jetzt sind die Triarier an der Reihe“; „jetzt müssen die Triarier kämpfen“, wörtlich: „die Sache ist bis zu den Triariern zurückgegangen“) bedeutet, dass es zum Äußersten gekommen ist und die letzten Reserven mobilisiert werden müssen.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Siehe_auch">Siehe auch</h2></div>
<ul><li><a href="Liste_der_Dienstgrade_und_Truppengattungen_in_der_r%C3%B6mischen_Armee" title="Liste der Dienstgrade und Truppengattungen in der römischen Armee">Liste der Dienstgrade und Truppengattungen in der römischen Armee</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Kate Gilliver: <i>Auf dem Weg zum Imperium. Eine Geschichte der römischen Armee.</i> Theiss, Stuttgart 2003, ISBN 3-8062-1761-0.</li>
<li><a href="Marcus_Junkelmann" title="Marcus Junkelmann">Marcus Junkelmann</a>: <i>Die Legionen des Augustus. Der römische Soldat im archäologischen Experiment</i> (= <i><a href="Kulturgeschichte_der_Antiken_Welt" class="mw-redirect" title="Kulturgeschichte der Antiken Welt">Kulturgeschichte der Antiken Welt</a>.</i> Bd. 33). 9. erweiterte Auflage. von Zabern, Mainz 2003, ISBN 3-8053-0886-8.</li></ul>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261921266">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output table.erw-nav-zebra>tbody>:nth-child(odd){background-color:var(--dewiki-hintergrundfarbe-basis)}.mw-parser-output .erw-nav-farbschema-blau .erw-nav-leiste{background-color:#f5f5f5}.mw-parser-output .erw-nav-farbschema-blau .erw-nav-gruppe{background-color:#e5ecf2}.mw-parser-output .erw-nav-farbschema-grau .erw-nav-leiste,.mw-parser-output .erw-nav-farbschema-grau .erw-nav-gruppe{background-color:#ececec}.mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .klappleiste-inhalt>.wikitable>*>tr{border-top:2px solid #fdfdfd!important;border-bottom:2px solid #fdfdfd!important}@media screen{html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-blau .erw-nav-leiste,html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-blau .erw-nav-gruppe,html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-grau .erw-nav-leiste,html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-grau .erw-nav-gruppe{background-color:#202122}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .klappleiste-inhalt .wikitable tr,html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .klappleiste-inhalt .wikitable td{border-color:#101418!important}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .erw-nav-bild span[typeof="mw:File"] img{background-color:#c8ccd1}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-blau .erw-nav-leiste,html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-blau .erw-nav-gruppe,html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-grau .erw-nav-leiste,html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .erw-nav-farbschema-grau .erw-nav-gruppe{background-color:#202122}html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .klappleiste-inhalt .wikitable tr,html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .klappleiste-inhalt .wikitable td{border-color:#101418!important}html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .erw-nav-bild span[typeof="mw:File"] img{background-color:#c8ccd1}}.mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .hlist .wikitable{border-top:0px!important;border-bottom:0px!important;margin-top:0!important;margin-bottom:0!important}.mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .hlist .wikitable tr:first-of-type td{border-top:0px!important}.mw-parser-output .erweiterte-navigationsleiste .hlist .wikitable tr:last-of-type td{border-bottom:0px!important}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r260755238">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output div.klappleiste{border:1px solid var(--dewiki-rahmenfarbe1);clear:both;font-size:95%;box-sizing:border-box;margin-top:1.5em;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste:after{clear:both;content:"";display:block}.mw-parser-output div.klappleiste-bild{float:left;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste-kopf{background:var(--dewiki-hintergrundfarbe5);color:var(--color-base,#202122);text-align:center;font-weight:bold}.mw-parser-output div.klappleiste.mw-collapsed .klappleiste-bild{display:none}.mw-parser-output div.klappleiste+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+link+div.klappleiste{margin-top:-1px}@media screen{html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="klappleiste mw-collapsible navileiste erweiterte-navigationsleiste navigation-not-searchable center erw-nav-farbschema-grau" role="navigation">
<div class="klappleiste-kopf"><a href="Dienstgrad" title="Dienstgrad">Dienstgrade</a> und Truppengattungen in der <a href="R%C3%B6mische_Legion" title="Römische Legion">römischen Armee</a></div>
<div class="klappleiste-inhalt mw-collapsible-content" style="clear:left">
<table class="wikitable erw-nav-zebra" style="width:100%;margin:0;text-align:left;font-size:95%;margin-top:.1em;margin-bottom:.0em;">
<tbody><tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 2px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Offiziere</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p><b><a href="R%C3%B6mische_Republik" title="Römische Republik">Republik</a> bis <a href="R%C3%B6mische_Kaiserzeit" title="Römische Kaiserzeit">hohe Kaiserzeit</a>:</b>
<a href="Centurio" title="Centurio">Centurio</a> |
<a href="Praepositus_(r%C3%B6mische_Armee)" title="Praepositus (römische Armee)">Praepositus</a> |
<a href="Decurio_(Milit%C3%A4r)" title="Decurio (Militär)">Decurio</a> |
<a href="Legatus" title="Legatus">Legatus</a> |
<a href="Pr%C3%A4fekt_(R%C3%B6misches_Reich)" title="Präfekt (Römisches Reich)">Praefectus</a> |
<a href="Praefectus_castrorum" title="Praefectus castrorum">Praefectus castrorum</a> |
<a href="Praefectus_vigilum" title="Praefectus vigilum">Praefectus vigilum</a> |
<a href="Primus_Pilus" title="Primus Pilus">Primus Pilus</a> |
<a href="Milit%C3%A4rtribun" title="Militärtribun">Tribunus</a>
<b><a href="Sp%C3%A4tantike" title="Spätantike">Späte Kaiserzeit</a>:</b>
<a href="Dux_(Titel)" title="Dux (Titel)">Dux</a> |
<a href="Comes" title="Comes">Comes</a> |
<a href="Magister_militum" title="Magister militum">Magister militum</a>
</p>
</td></tr>
<tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 2px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Unteroffiziere</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p><b>Republik</b> bis <b>hohe Kaiserzeit:</b>
<a href="Aquilifer" class="mw-redirect" title="Aquilifer">Aquilifer</a> |
<a href="Benefiziarier" title="Benefiziarier">Beneficiarius</a> |
<a href="Cornicularius" title="Cornicularius">Cornicularius</a> |
<a href="Decurio_(Milit%C3%A4r)" title="Decurio (Militär)">Decurio</a> |
<a href="Imaginifer" title="Imaginifer">Imaginifer</a> |
<a href="Optio" title="Optio">Optio</a> |
<a href="Signifer" title="Signifer">Signifer</a> |
<a href="Tesserarius" title="Tesserarius">Tesserarius</a> |
<a href="Vexillarius" class="mw-redirect" title="Vexillarius">Vexillarius</a>
<b>Späte Kaiserzeit:</b>
<a href="Draconarius" title="Draconarius">Draconarius</a>
</p>
</td></tr>
<tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 2px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Mannschaften</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0;">
<div class="Broken-NavContent">
<table class="wikitable erw-nav-zebra" style="width:100%;margin:0;text-align:left;border-collapse:collapse;">
<tbody><tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 2px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Infanterie</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p><b>Republik</b> bis <b>hohe Kaiserzeit:</b>
Primär:
<a href="Hastati" title="Hastati">Hastatus</a> |
<a href="Principes" title="Principes">Princeps</a> |
<a class="mw-selflink selflink">Triarius</a> |
<a href="Velites" title="Velites">Veles</a>
Sonstige:
<a href="Antesignani" title="Antesignani">Antesignanus</a> |
<a href="Explorator" title="Explorator">Explorator</a> |
<a href="Rorarii" title="Rorarii">Rorarius</a> |
<a href="Speculator" class="mw-redirect" title="Speculator">Speculator</a> |
Tiro
<b>Späte Kaiserzeit:</b>
<a href="Evocatus" title="Evocatus">Evocatus</a> |
<a href="Ferentarii" title="Ferentarii">Ferentarius</a>
</p>
</td></tr>
<tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 2px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Kavallerie</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p><b>Späte Kaiserzeit:</b>
<a href="Clibanarius" title="Clibanarius">Clibanarius</a> |
<a href="Contarii" title="Contarii">Contarius</a> |
<a href="Eques_sagittarius" title="Eques sagittarius">Eques sagittarius</a> |
<a href="Kataphrakt" title="Kataphrakt">Kataphraktos</a> |
<a href="Dromedarii" title="Dromedarii">Dromedarii</a>
</p>
</td></tr>
<tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 2px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b><a href="Aeneatores" title="Aeneatores">Aeneatores</a></b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p><a href="Bucinator" class="mw-redirect" title="Bucinator">Bucinator</a> |
<a href="Cornicen" title="Cornicen">Cornicen</a> |
<a href="Tubicen" class="mw-redirect" title="Tubicen">Tubicen</a>
</p>
</td></tr>
<tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 1px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b><a href="Immunes" title="Immunes">Immunes</a></b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p>Architectus |
Ballistrarius |
<a href="Capsarius" title="Capsarius">Capsarius</a> |
Fabrius |
Ferrarius |
Gubernator |
Lapidarius |
Librarius |
Medicus |
<a href="Agrimensor" title="Agrimensor">Mensor</a> |
Naupegus |
Sagittarius
</p>
</td></tr>
</tbody></table></div>
</td></tr>
<tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 1px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Truppenteile</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0;">
<div class="Broken-NavContent">
<table class="wikitable erw-nav-zebra" style="width:100%;margin:0;text-align:left;border-collapse:collapse;">
<tbody><tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 2px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Regulär</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p><b>Republik</b> bis <b>hohe Kaiserzeit:</b>
<a href="R%C3%B6mische_Legion" title="Römische Legion">Legio</a> |
<a href="Kohorte" title="Kohorte">Kohorte</a> |
<a href="Manipel" title="Manipel">Manipel</a> |
<a href="Centurie" class="mw-redirect" title="Centurie">Centurie</a> |
<a href="Numerus_(Hilfstruppe)" title="Numerus (Hilfstruppe)">Numerus</a>
<b>Späte Kaiserzeit:</b>
<a href="Comitatenses" title="Comitatenses">Comitatenses</a> |
<a href="Limitanei" title="Limitanei">Limitanei</a> |
<a href="Vexillation" title="Vexillation">Vexillationes</a> |
<a href="Cuneus_(Milit%C3%A4r)" title="Cuneus (Militär)">Cunei</a>
</p>
</td></tr>
<tr>
<td class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;border: 1px solid transparent;border-top: 1px solid #FFF;border-bottom: 1px solid #FFF;padding: 0 1em;"><b>Garde</b>
</td>
<td class="hlist" style="text-align: left;border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: 0 .25em;">
<p><b>Kaiserzeit:</b>
<a href="Pr%C3%A4torianer" title="Prätorianer">Prätorianer</a> |
<a href="Equites_singulares" title="Equites singulares">Equites singulares</a>
<b>Späte Kaiserzeit:</b>
<a href="Excubitores" title="Excubitores">Excubitores</a> |
<a href="Domesticus_(R%C3%B6misches_Reich)" title="Domesticus (Römisches Reich)">Protectores domestici</a> |
<a href="Scholae_palatinae" title="Scholae palatinae">Scholae palatinae</a>
</p>
</td></tr>
</tbody></table></div>
</td></tr>
</tbody></table></div></div></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2024-12-18" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Triarier&oldid=251357362">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>